Andolsun asıra, insan hüsranda! Hakkı hukuku öneren ve hep sabrı öngören sâlihler müstesnâ, gâfil ziyânda!
Urfalı Hıkmet Efendi’ye göre: Gelenler cümle esrâr-ı cihândan bîhaber gelmiş/ Bilen esrârını, nâm u nişândan bîhaber gelmiş/ Olanlar vâkıf-ı esrâr, hâmûş olmuşlar/ Bu hıkmethâneye cümle beyândan bîhaber gelmiş!..
***
Kırk yıllık nîmet devrinden sonra ağır külfet dönemine gireceği bildirildiği zaman, Eyyûb Aleyhisselâm, Hz. Cibrîl’e şunu söylemiş: Yâ Cibrîl! Bu da her zaman gelmeyen bir nîmetdir! Bu nîmet de her zaman herkese nasîb olmaz!..
***
Evhadûddin-i Kirmânî’ye göre: Merd kendi işinde âvâre olabilir/ Çârenin kendinde olduğunu çok iyi bilir/ Kimseyle uzlaşamayan kişi nâmerddir/ Merd oğlu merd herkesle uzlaşabilir!
***
Sosyal siyasal ve ekonomik bağlamda cömertlik, müstesnâ bir özellikdir! El mû’minu ye’lefü ve yü’lefü… Geçinen ve geçinilen kimse mü’min… Hârika bir haslet, hârika bir merdlik ve cömerdlik bu! Bunun zıddı cimrilikdir/ pintilik!
Şunu söyler bu bağlamlarda Hayyam: Hakk ergeç cimrilerin hakkından gelir/ Cehennem ateşleri onlar içindir/ Ne der, dili inciler saçan peygamber/ Cömerd gâvur cimri müselmândan yeğdir!
Yâ Selâm!
Mustafa Özdamar
3 Ağustos 2022